І як праў быў Міколкаў бацька, калі казаў яму на паравозе
– Мы не можам не перамагчы!
Перамаглі!
Міхась Лынькоў, “Міколка-паравоз”.

Прэзідэнт Лукашэнка прадставіў публіцы свайго спадкаемцу на пасадзе кіраўніка краіны – 4-гадовага сына Міколку. Такім чынам, фактычна, Беларусь уступіла ў перыяд манархіі.

Аляксандр Класкоўскі, палітолаг:
“З’ЯЎЛЕННЕ З ХЛОПЧЫКАМ – ГЭТА НЕ ТОЛЬКІ ПІЯР”
Тут 50 на 50. Раней я бы казаў, што не абвесціць. Бо раней з кожнай трыбуны гучала: “я народны прэзідэнт”. У нас выбары ператварыліся ў рытуал, але гэта вельмі важны рытуал для іміджу народнага прэзідэнта. У нас, маўляў, наўпроставая сувязь прэзідэнта з народам. Але сёння няма ніякай сувязі, нават імітацыйнай. Усё адгароджана вялікімі бар’ерамі. Гэта першы момант. А другі момант, незалежная сацыялогія гэта паказвае, прыкладна траціна грамадcтва супраць цяперашняй палітыкі кіраўніцтва. І, я думаю, прапорцыя будзе змяняцца не на карысць дзейнага прэзідэнта. У перспектыве, не выключаю, будуць зробленыя захады, каб у нейкім закамуфляваным выглядзе пажыццёвае прэзідэнцтва забяспечыць. Але гэта не будзе наўпроставы ўказ: “ад гэтага дня і да сканчэння веку”. Ведаеце, пра што я падумаў? Вось гэтае з’яўленне з хлопчыкам – гэта не толькі сітуацыйны піяр. Маўляў, нехта з паліттэхнолагаў параіў змякчыць імідж суровага дыктатара. Я думаю, што ў гэтым ёсць сімволіка іншага зместу. У падсвядомасць, у падкорку закладаецца думка, што гэты чалавек будзе кіраваць доўга, магчыма, да сканчэння веку. І, дарэчы, ён пра гэта і кажа паўжартам: “калі і будзе прэзідэнтам, дык малодшы”. Але ў кожным жарце ёсць доля жарту.

Травень – месяц афіцыйных святаў. Дзень працы, Дзень савецкага друку, Дзень перамогі… 9-му траўня было нададзена асабліва шмат увагі. У адрозненне ад дзяржаўнай прэсы, у недзяржаўнай было больш дыскусіяў на гэтую тэму. (Ёй было прысвечана апытанне і ў нашай газеце.) Але засталося адчуванне не тое каб дзяжурнасці тэмы, а пэўнай недасказанасці.

Бывае, пачуеш у радыё такое, што чалавек гаворыць нібыта правільнаю мовай, кажа нібыта мудрыя словы, а слухаць нецікава. Бо ў гутарцы няма эмоцыяў, няма пачуццяў.

“Советская Белоруссия” супакойвае грамадзянаў перспектывамі 11-гадовага навучання ў школе.

А “Звязда” дае рэпартаж з наведвання Аляксандрам Лукашэнкам выставы праектаў забудовы Мінска.

“Рэспубліка” ж піша пра элітныя клубы дояраў у Жабінкаўскім раёне.

Маладыя палітыкі Беларусі і Літвы падпісалі пагадненне аб супрацоўніцтве.

Захад своеасабліва павіншаваў Аляксандра Лукашэнку з 9 траўня. У гэты дзень прэзідэнт Францыі Нікаля Сарказі сустрэўся з апанентам кіраўніка Беларусі – лідэрам Руху “За свабоду” Аляксандрам Мілінкевічам.

Рубрыка Паліны Качатковай

Вельмі ўразіў хлопчык Дзіма, які вучыцца на электраманцёра ў сельскагаспадарчым ліцэі вёскі Камарова Мядзельскага раёну. Дзіма прыехаў вучыцца ў Камарова з горада, а жыць пасля заканчэння ліцэя плануе на вёсцы. На пытанне, чаму ты не хочаш жыць у горадзе, Дзіма адказвае вельмі хутка: “Там няма куды пайсці… і наогул з горада цяжка выбрацца. Там натоўпы людзей і поўнае “отчуждение”.

Прэзідэнт Венесуэлы Уга Чавес дапамагаў калумбійскім паўстанцам атрымаць зброю з РБ. Аб гэтым заявіла 11 траўня іспанская газета El Pais. Газета спасылаецца на электронны ліст Івана Маркеса, лідэра FARC – Рэвалюцыйнай арміі Калумбіі.

Словы “народнае памінанне” я запазычыў з выказвання мастака Рыгора Сітніцы на тэму “Што для нас 9 траўня?” Гэтай тэме прысвечанае нашае апытанне у гэтым нумары газеты.

У тым, што сёлета свята Радаўніцы, якую ў народзе яшчэ называюць Вялікаднем Мёртвых (ён святкуецца на 9-ы дзень пасля праваслаўнага Вялікадня) амаль супала з Днём Перамогі, безумоўна, бачыцца сімволіка. Ды й лічба 9 выглядае як перагорнутая лічба 6.

Валянцін Тарас, пісьменнік, былы партызан:
“У МЯНЕ ДВА ДНІ ПЕРАМОГІ”
9 мая не толькі для мяне, а для вельмі многіх людзей гэта дзень разгрому нацысцкай Германіі. Хоць Еўропа святкуе 8-га, што больш правільна гістарычна, бо капітуляцыя была падпісана менавіта 8-га, але для мяне 9-га – святочны дзень. Хоць у мяне асабіста два Дні Перамогі. Мой дзень перамогі – гэта 3 ліпеня 1944-га, калі вызвалілі Мінск, і праз два тыдні я вярнуўся з лесу ў свой родны горад. Але, калі гаварыць пра 9-га мая, гэта вялікае свята ўсіх тых людзей, хто ўдзельнічаў у Другой сусветнай вайне. Нацысцкая Германія мусіла быць разгромлена. Што было потым, гэта іншая размова. Так, гэтая вайна ўмацавала сталінізм, пашырыла межы сталінскай імперыі, але гэта зусім іншы віток гісторыі. Я паўтараў, паўтараю і буду паўтараць: з германскім фашызмам трэба было біцца насмерць. Так, паміж гітлераўскім і сталінскім рэжымамі амаль няма розніцы, і ў маіх вачах таксама. Але трэба глядзець гістарычна на тыя ўмовы, якія тады склаліся. Удзельнікі антыгітлераўскай кааліцыі ніякіх ілюзіяў наконт Сталіна і сталінізму не мелі. Але кааліцыя была ўтвораная. Таму што так трэба было ў тых умовах, каб разграміць фашызм.

У “Белорусской военной газете” нехта Уладзімір Кажэўнікаў з гневам абрынуўся на ініцыятараў усталявання крыжа ў вёсцы Дражна Старадарожскага раёну – у памяць мірных жыхароў, якія, як сцвярджаюць сведкі, загінулі ад рук савецкіх партызанаў.

А “Советская Белоруссия” піша пра бітву паміж беларусамі і каўказцамі на будоўлях Пецярбургу.

1 траўня ў “Ранішняй Свабодзе” Алена Ціхановіч правяла цікавую гутарку ўсяго толькі пра адно слоўца – як беларусам называць адмыслова пасеяную траўку, тое, што называюць замежным словам “газон”.

3-га траўня 11 супрацоўнікаў пасольства ЗША ў Мінску пакінулі Беларусь. 10 з іх былі напярэдадні абвешчаныя беларускім МЗС “нежаданымі персонамі”. Яшчэ адзін далучыўся да гэтай групы добраахвотна. Справа ў тым, што сярод тых, каму было прызначана выехаць, былі марскія пехацінцы, якія традыцыйна ахоўваюць дыпмісіі ЗША за мяжой. Заставацца толькі аднаму з іх было прызнана ў пасольстве немэтазгодным.

Гэта сталася кульмінацыйным эпізодам беларуска-амерыканскай дыпламатычнай вайны, за перыпетыямі якой уважліва сочаць сродкі масавай інфармацыі. Многія з іх змясцілі не толькі інфармацыю пра хаду канфлікту, але і каментары прадстаўнікоў амерыканскага боку. Якія, натуральна, адсутнічалі ў афіцыйнай прэсе. Некаторыя з гэтых каментароў прапануем увазе чытачоў “Свабоды” ў нашым аглядзе.

Памятаеце анекдот з савецкага часу, калі звычайны грамадзянін цікавіўся, ці мае ён права? "Так, маеце!" - нават не даслухаўшы, адказваў чыноўнік. "А ці магу я?" - "Не, не можаце!" - таксама не доўга думаючы, паведамляла адказная асоба. Савецкі Саюз не існуе з 1991-га, але і сёння на Беларусі ад улады можна пачуць тое ж самае. Права мы маем, а вось што мы можам?