Адраджэнне беларускага гандбола адкладваецца

Мужчынская зборная Беларусі па гандболе няўдала выступіла ў кваліфікацыйным турніры да чэмпіянату свету-2011, прайграўшы на Кіпры ў двух матчах з трох. Такім чынам быў пастаўлены крыж на амбіцыйнай спробе паплечніка прэзідэнта Лукашэнкі Уладзіміра Канаплёва вярнуць айчынны гандбол на былыя вышыні.

Нагадаем, што ў другой палове 1980-х мінскаму клубу СКА не было роўных не толькі ў Саюзе, але і ў свеце. Пад кіраўніцтвам выбітнага трэнера Спартака Мірановіча армейцы неаднаразова станавіліся пераможцамі галоўных еўрапейскіх клубных турніраў, а зборная СССР (СНД), у якой на важных ролях таксама былі беларусы, першынствавала на Алімпіядах 1988 і 1992 гадоў. Пэўны час пасля распаду Саюза каманда суверэннай Беларусі яшчэ “сілкавалася” майстрамі савецкай школы, што дазваляла ёй прабівацца на фінальныя турніры сусветных і кантынентальных форумаў. Аднак савецкае пакаленне адышло ў гісторыю, і за апошняе дзесяцігоддзе зборная Беларусі ўсяго аднойчы была прадстаўлена на топ-спаборніцтвах. Айчынныя ж клубы даўно не пераадольваюць пачатковыя стадыі еўракубкаў.

Падзеі 2009 года далі спадзеў, што сітуацыя ў айчынным гандболе можа змяніцца.

ЛІБЕРАЛІЗАЦЫЯ КАНАПЛЁВА

У нас у гандболе поўная дэмакратыя — галоўны трэнер вырашае ўсё.
Пакрытыкаваўшы летась беларускіх гандбалістаў за нявыхад у фінальную стадыю чэмпіянату Еўропы, што, на думку старшыні Беларускай федэрацыі гандбола Уладзіміра Канаплёва, стала вынікам слабай функцыянальнай падрыхтоўкі і адсутнасці матывацыі дый патрыятызму (“Поўзаеце, як блохі, па пляцоўцы!”), быў абвешчаны курс на лібералізацыю.

“У нас у гандболе поўная дэмакратыя — галоўны трэнер вырашае ўсё. Я толькі раз выказваў сваё меркаванне з нагоды аднаго гульца зборнай, які не зусім упісваўся ў яе. І калі я не маю рацыі, то гатовы зрабіць крок назад. Я цалкам давяраю адмыслоўцам. У новага трэнера цалкам развязаны рукі", — заявіў журналістам экс-спікер Палаты прадстаўнікоў Уладзімір Канаплёў, які ўжо тры гады ачольвае Беларускую федэрацыю гандбола, распачаўшы вяртанне з-за межаў масцітых айчынных адмыслоўцаў.

Так, у ліпені на чале зборнай Беларусі пагадзіўся стаць славуты ў мінулым гулец СКА Юры Шаўцоў, які пасля сыходу з вялікага спорту зрабіў звышпаспяховую трэнерскую кар’еру ў Нямеччыне. Разам з клубамі "Лемга" і “Тусэм” ён станавіўся чэмпіёнам і прызёрам чэмпіянату гэтай краіны і ўладальнікам Кубка ЕГФ.

Шаўцоў назваў Канаплёва першым чалавекам, які “сеў і паслухаў” яго філасофію”. “Мала быць добрым трэнерам, трэба мець падтрымку, каб рэалізаваць задуманае. Мы абмяняліся меркаваннямі, і я зразумеў, што атрымаю ад яго неабходную падтрымку", — заявіў настаўнік, падпісаўшы кантракт з федэрацыяй на тры гады.

ВЯРТАННЕ РУТЭНКІ

Другой удачай Канаплёва стала рашэнне самага дарагога гандбаліста свету, легіянера іспанскай “Барселоны” Сяргея Рутэнкі вярнуцца да выступлення за нацыянальную зборную.

28-гадовы выхаванец мінскага “Аркатрона”, леташні пераход якога з іспанскага "Сьюдад-Рэаля" ў "Барселону" абышоўся ў 1,2 млн еўра, не гуляў за Беларусь з 2001 года. Гуляючы за наймацнейшыя славенскія каманды, ён прыняў грамадзянства Славеніі і выступаў за нацыянальную зборную гэтай краіны, стаўшы яе лепшым бамбардзірам на чэмпіянаце Еўропы-2006. Гуляючы ў Іспаніі, адзін з лепшых гандбалістаў свету атрымаў іспанскае падданства і мог спакойна выступаць за зборную пірэнейскай краіны. Аднак пасля гутарак з Канаплёвым прыняў рашэнне вярнуцца пад беларускі сцяг, пра што публічна заявіў у ліпені 2009-га.

Толькі аднаго жадання гандбаліста было замала. Паколькі ён абараняў колеры Славеніі, для змены спартовага грамадзянства яму прыйшлося чакаць тры гады. “На жаль, не атрымалася ўладзіць усе пытанні з дакументамі да старту кваліфікацыі да чэмпіянату свету, — распавёў Сяргей Рутэнка карэспандэнту “Тут і цяпер” перад адлётам зборнай на Кіпр. — Аднак з лютага ўсе перашкоды для майго выступу за Беларусь будуць знятыя. І застаецца спадзявацца, што хлопцы зробяць усё магчымае, каб я дапамог ім ужо на наступным этапе”.

ЗВЫШЗАДАЧА І ЧОРНАЯ ПАЛАСА

Кіраўніцтва БФГ і Мінспорту паставіла перад Шаўцовым не проста амбіцыйную, а звышскладаную задачу — прабіцца на Алімпіяду-2012 у Лондан. Для гэтага беларусам найперш неабходна было выйграць кваліфікацыйны турнір на Кіпры, затым перамагчы саперніка ў плэй-оф і, самае галоўнае, патрапіць у “шасцёрку” найлепшых на бліжэйшым чэмпіянаце свету. Падобнае ў суверэннай гісторыі нашым гандбалістам яшчэ не ўдавалася. Не атрымалася гэта і сёлета. Найперш праз збег непрыемных акалічнасцей, якія атакавалі Шаўцова і К. Яшчэ да старту кваліфікацыі да сусветнага форуму зборная засталася без касцяка асноўных гандбалістаў. Гэтак, капітан Сяргей Гарбок, які выступае за нямецкі "Райн Левен", адмовіўся ад выступу з “сямейных прычынаў”. Насамрэч, як кажуць адмыслоўцы, справа ў жаданні беларуса згуляць на Алімпіядзе 2012 года за зборную Расіі. Шматразовыя просьбы федэрацыі і галоўнага трэнера прыехаць і дапамагчы зборнай у крытычнай сітуацыі ні да чаго не прывялі. Апроч Рутэнкі і Гарбака праз траўмы з шэрагаў каманды выпалі правы паўсярэдні “Дзюсельдорфа” Андрэй Курчаў, гульцы мінскага "Дынама" Сяргей Шыловіч і Максім Бабічаў, а таксама Артур Барзянкоў з брэсцкага БГК імя Мяшкова і “армеец” Дзмітры Баранаў.

“Па сутнасці, на многіх пазіцыях змушаны выступаць трэція нумары, што неймаверна ўскладніла задачу выхаду каманды ў плэй-оф”, — заявіў Юры Шаўцоў.

Як вынік, зборная на апошніх секундах саступіла гаспадарам — кіпрыётам (30:31), перамагла значна слабейшыя Фарэры (39:32), а ў рашучым двубоі была слабейшай за швейцарцаў (23:26). Апошнія і атрымалі адзіны пропуск у плэй-оф.

Амбіцыйныя планы вяртання айчыннага гандбола на месца пад сонцам прыйдзецца адкласці. Прынамсі, на год.

Лявон БАРАЗНОЎСКІ